TIN TỨC

Thành làng tỷ phú nhờ loài bò sát “lạnh lưng” này

Lạ mà hay: Nuôi con “kêu rỉ rả cả đêm”, vào mùa thu 1 triệu/ngày

Hải Phòng: “Độc chiêu” nuôi ếch trong… màn

Làm giàu ở nông thôn: Gái đảm nuôi gà, trồng rau, kiếm nửa tỷ/năm

Thành làng tỷ phú nhờ loài bò sát “lạnh lưng” này - 1

Cho rắn ăn, 1 trong những công việc kèm theo những hiểm nguy. Ảnh: Đơn Thương

Nuôi loài “máu lạnh”

Hiện nay, ở đồng bằng Bắc Bộ, nghề nuôi rắn đã phát khởi ở nhiều nơi. Quy mô đáng nể nhất phải đề cập đến xã Vĩnh Sơn (quận Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc), nghề nuôi rắn đã giúp xã này lừng danh ra cả nước ngoài, nhất là các nước cận kề như Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia…

Cách Hà Nội khoảng 60km, cạnh con các con phố Quốc lộ số 2 là xã Vĩnh Sơn. Con các con phố dẫn vào làng đã bê tông hóa từ lâu lắm rồi, bảo đảm cho các xe chuyên chở lớn vào ra, cùng đó là san sát các nhà cao tầng với vóc dáng đương đại. Trong quận Vĩnh Tường, Vĩnh Sơn được mệnh danh là xã giàu của quận. Nguồn gốc của sự ấm no này, giả như được hỏi, ngoài nghề canh nông, buôn bán thì người ta không ngần ngại mà đề cập đến lợi nhuận do… nuôi rắn mang lại.

Nghề nuôi rắn mà đặc thù chỉ thuần 1 loại rắn độc ở Vĩnh Sơn có từ bao giờ? Đem nghi vấn này tới các cụ cao niên sẽ không ai đưa ra được câu giải đáp chính xác. Câu giải đáp từ cụ già ngót trăm tuổi cũng chỉ là: Lâu lắm rồi! Từ ngày chúng tôi còn đánh trần, chạy trên đê đã thấy bố, ông mình khiến nghề có 1 không hai này. Theo lời đề cập, lo liệu thì thấy, làng nghề nuôi loài “máu lạnh” này đã ngót 200 – 300 năm về trước và có thể lâu hơn thế nữa.

Những người già trong làng đề cập, trước đây Vĩnh Sơn vốn là vùng hoang sơ, rậm rạp cùng các cái ao, bãi. Thổ nhưỡng này đã tạo điều kiện để các loài bò sát trong đó có rắn mua đến. Rắn ngày ấy, theo lời đề cập thì nhiều lắm. Vậy nên phản xạ về việc bắt rắn để trừ hậu họa, rồi khiến thức ăn, khiến thuốc đã có từ đấy. Xã hội lớn mạnh, cùng với công nghệ, rồi nhu cầu bổ dưỡng khỏe khoắn mà nhiều công dụng được phát hiện từ loài rắn đã đem đến cho dân Vĩnh Sơn thêm cái nghề bắt rắn để bán.

Thành làng tỷ phú nhờ loài bò sát “lạnh lưng” này - 2

Những loại rắn mà người Vĩnh Sơn ấp nuôi theo kiểu công nghiệp thường có “cách thức hơi lạ” và có độc tố cao hơn ác loại rắn sinh sống bất chợt.

Rồi rắn bất chợt cũng hết khi mà nhu cầu ngày 1 tăng. Từ săn và bắt rắn bất chợt, rắn cạn kiệt dần, như 1 hướng mưu sinh, người Vĩnh Sơn đã mua tòi và đến với nghề nuôi rắn theo hướng công nghiệp. Vĩnh Sơn cũng là 1 trong những nơi ban đầu lừng danh với hiện tượng nuôi được rắn đẻ và ấp nở thành công các loại rắn độc đầu bảng. Từ thành công này, người Vĩnh Sơn đã táo tợn nuôi rắn với quy mô lớn. Những năm 70 của Thế kỷ 20, Vĩnh Sơn đã đầu tư vun đắp được cả 1 Trại rắn Trung tâm với sự mua đến phối hợp của các nhà công nghệ đầu lĩnh vực của Viện Khoa học và Công nghệ của Việt Nam.

Theo tin tức từ UBND xã Vĩnh Sơn bây giờ xã chỉ có trên 327ha đất nông nghiệp với khoảng trên 5.000 nhân khẩu. Vĩnh Sơn trở thành 1 trong những nơi chật chội nhất và có quỹ đất nông nghiệp trên đầu dân không cao. Nhờ nghề nuôi rắn có 1 không hai này mà bây giờ mỗi năm đã có trên 200 tấn rắn được người dân Vĩnh Sơn xuất đi tứ xứ, ra cả nước ngoài, nhiều nhất là Trung Quốc. Nhờ việc buôn bán thứ “hàng đặc thù” này mà hàng năm Vĩnh Sơn đã thu về từ 30 – 45 tỷ đồng.

Sinh nghề… tử nghiệp!

Thành làng tỷ phú nhờ loài bò sát “lạnh lưng” này - 3

Nuôi rắn đồng nghĩa là “đánh bạn” với… tử thần.

Vì cái nghề siêu lợi nhuận này nên bây giờ đa số các quỹ đất dành cho sinh hoạt của mỗi gia đình trong làng Vĩnh Sơn đều được tận dụng để… nuôi rắn. Và để có lợi nhuận với cái nghề này thì càng nuôi rắn độc bao lăm thì càng thu được nhiều tiền bấy nhiêu. Ngoài các loại rắn độc bình thường, bây giờ người Vĩnh Sơn chỉ… dành đầu tiên nuôi 3 loại rắn độc nhất là mang bành chúa, mang bành phì và mang bành trâu. Đã có kết quả nghiên cứu cho biết, với các loài rắn độc đầu bảng này, nọc độc của 1 con rắn đủ làm thịt chết 1 con voi.

Mưu sinh từ rắn, giàu từ rắn, ăn cùng rắn, ngủ cùng rắn và… chết cũng vì rắn đang là những cụm từ mà cõi trần dành cho người Vĩnh Sơn và cái nghề đầy hiểm nguy này. Lợi nhuận và nghề nuôi rắn ở Vĩnh Sơn bây giờ lôi kéo đến trên 85% các hộ trong xã vào cuộc. Đâu đâu cũng thấy hầm nuôi cùng những tiếng thở phì phò của rắn. Người lạ đến làng, giả như không quen tối sẽ không ngủ được vì những ngơm ngớp lo sợ về tính mạng của mình. Vỉa hè, sân phơi, hiên nhà… chỗ nào cũng được người dân tận dụng để khiến hầm nuôi và nhốt rắn.

Nhà chị Vũ Thị Nga nằm gần con các con phố trục chính dẫn vào xã. Là thế hệ sau, vợ chồng trẻ nên khi vun đắp gia đình, ba má chỉ cho được 40m2 đất để khiến nhà. Nhưng 40m2 đất này vợ chồng chị chỉ… dám sử dụng có 20m2 đất để ở còn lại là sử dụng… cho rắn. Nói về sự hiểm nguy, chị Nga ưu tư: “Cũng biết là vậy. Nhưng bây giờ, với vợ chồng em cũng như dân Vĩnh Sơn mà bỏ nghề này thì không biết mưu sinh bằng nghề gì. Vì miếng ăn, vì mai sau cho con cho cháu nên đành phải… liều thôi”.

Ông Vũ Mạnh Hùng – 1 trong những người có “số má” về nuôi rắn ở Vĩnh Sơn cho biết, trước đây ông từng khiến cán bộ nhưng kinh tế cứ chật vật nên lại chuyển sang khiến nghề chụp ảnh. Nghề ảnh cũng không đủ nuôi thân và gia đình nên ông quay về kiếm sống bằng nghề cũ: Nuôi rắn độc.

Ông Hùng cho biết, với cái nghề này chả ai dám đề cập mạnh được. Thận trọng là trên hết và thỉnh thoảng còn phải tùy thuộc vào… mệnh trời nữa. Ông Hùng bảo, từ ngày người Vĩnh Sơn nuôi và ấp nở thành công các loại rắn độc thì hậu họa tiềm ẩn ngày 1 tăng. Vì cái loại rắn do con người ấp và nuôi theo kiểu công nghiệp này nó có những phản xạ chẳng thể lường được. Nó không như rắn ngoài bất chợt. Có thể rắn thất thường “nổi giận” và trở lại “tớp” chủ mà không có kinh nghiệm hay bài vở nào để bảo ban cả. Càng có lợi nhuận, càng tự chủ về con giống bao lăm thì hậu họa của rắn càng ngày càng được nhân lên với người dân Vĩnh Sơn.

Què, cụt, thương tích là những sự thật đang hiện diện ở làng rắn Vĩnh Sơn. Ai cũng ngại đưa ra những số liệu chết chóc liên đới đến rắn. Đi trong làng Vĩnh Sơn, giữa sự ấm no chúng tôi ưu tư giới hạn chân trước 1 ngôi nhà hơi đương đại. Ngôi nhà này chủ sở hữu xây được cũng từ tiền bán rắn. Nhà có độc nhất cậu con trai tên H. Cách đây mấy năm, trong 1 bữa rượu, cậu ấy tuyên bố với bạn bè là đã đủ giàu. Nuôi nốt đợt rắn này cậu ấy sẽ “treo kiếm” để lấy vợ và mua 1 nghề hơic mưu sinh.

Nhưng cực thay, chuyến hàng chở rắn chung cuộc của cậu lên Lạng Sơn bán thì cậu đã bị 1 con rắn cắn. Cậu lấy thuốc cổ truyền uống và dế yêu cho gia đình. Nghe hung tin, vì có điều kiện nên gia đình cậu cũng lập tức thuê 1 xe cứu thương cùng các bác sỹ ở Bệnh viện Bạch Mai để chạy ngược lên Lạng Sơn, với ý định gặp đâu sẽ cứu cậu ta tại đấy. Nhưng chuyến xe cấp cứu và “chuyến xe đời” của cậu đã chẳng thể gặp nhau!

Rắn Vĩnh Sơn cùng các mặt hàng về rắn như cao, nọc, rượu rắn đã lừng danh, đi khắp nơi và cùng với đó là 1 khoản tiền rất lớn được mang về làng. Những năm 90, khắp nơi còn đang lung bung với đói kém do việc chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang thị phần thì dân Vĩnh Sơn lúc nào cũng được bưng những bát cơm trắng đầy ngật. Thời cao điểm này, trong sổ lưu về nguồn vốn, tổng trị giá cung cấp của xã có năm đã đạt trên 28 tỷ thì trong đó có tới gần 18 tỷ do… rắn mang lại.

Thầy lang cũng bó tay

“Sinh nghề, tử nghiệp” – Câu đề cập của các cụ đã trở thành thực tại cực kỳ sinh động với người dân Vĩnh Sơn với nghề nuôi rắn độc. Cụ lang Dánh là người lừng danh ở Vĩnh Sơn bởi các bài thuốc giải độc do rắn cắn. Nhưng với thực tại bây giờ, hỏi công dụng của các bài thuốc thì cụ chỉ lắc đầu. Cụ bảo, “rắn nuôi theo kiểu công nghiệp như bây giờ của người dân Vĩnh Sơn độc lắm. Thuốc của tôi chỉ có tác dụng với các loài rắn độc sinh sống trong bất chợt thôi. Khi có người bị rắn cắn mua đến, tôi cho thuốc để kìm nọc độc chậm thâm nhập thân thể rồi khuyên họ đến Bệnh viện Bạch Mai”.